รายละเอียด: มองในแง่ที่ดีที่สุด เงินเป็น “ปีศาจจำเป็น” ในการดำรงชีวิต เป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ยากไร้จำนวนนับไม่ถ้วนที่ไม่ได้คาบช้อนเงินช้อนทองมาเกิด พยายามไขว่คว้าดิ้นรนหาชีวิตที่ดีกว่า ชีวิตที่วันนี้ยังเป็นเพียงความฝัน แต่เงินอาจบันดาลให้เป็นจริงก่อนตาย
เพราะถึงแม้ชาติตระกูลอาจเป็นเรื่องของโชคชะตาที่ไม่มีใครเลือกได้ มนุษย์ทุกคนมีสิทธิเปลี่ยนแปลงฐานะแรกเกิดและสภาพความเป็นอยู่ในชีวิตได้ ขอเพียงแต่สังคมจะหยิบยื่นเสรีภาพและโอกาสให้ตามสมควรและอย่างเป็นธรรม ประกอบกับการประคองตนให้มีวินัยในการใช้จ่าย มีวิริยะอุตสาหะเป็นที่ตั้ง และถ้าจะให้ดีก็ไม่ควรมีใครถูกวาทกรรมที่ถูกสร้างและสืบทอดด้วยอคติของชนชั้นนำจำนวนมากที่ฝังแน่นผ่านกาลเวลา – จาก “คนจนมีกรรมเก่าต้องก้มหน้ารับ” และ “คนเป็นไพร่ไม่มีวันใช้เงินเป็น” มาจนถึงการโหนกระแสวาทกรรมร่วมสมัยอย่าง “เศรษฐกิจพอเพียง”– กดทับจนหายใจแทบไม่ออก ถูกยัดเยียดความรู้สึกสมยอมและปมด้อยที่ไร้เหตุผลและไม่เป็นธรรมเป็นอย่างยิ่ง
กลไกและโครงสร้างต่างๆ ในระบบทุนนิยมอาจเอื้ออำนวยให้คนเห็นแก่ตัวมากขึ้น แต่นั่นย่อมมิได้หมายความว่าเราควรปฏิเสธ “เสรีภาพทางเศรษฐกิจ” ของเพื่อนร่วมโลก เสรีภาพที่นักเศรษฐศาสตร์สวัสดิการผู้ยิ่งใหญ่ อมาตยา เซน (Amartya Sen) ประกาศว่าเป็นหนึ่งใน “เสรีภาพขั้นพื้นฐาน” ที่มนุษย์ทุกคนควรได้รับ
ในโลกที่คนจำนวนนับไม่ถ้วนหันไปมองหาต้นตอเมื่อได้ยินเสียงเหรียญตกกระทบพื้น แต่ไม่นำพาต่อเสียงใบไม้ลู่ลมหรือเสียงอื่นใดในธรรมชาติ ผู้เขียนคิดว่าเป็นโอกาสดีที่เราจะหันมาสำรวจปฏิสัมพันธ์ที่เรามีต่อเงิน และ “วิธีทำงาน” ของเงินในรูปแบบต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหนี้ หุ้น ราคา หรือความมั่งคั่ง จากมุมมองของนักการเงิน รวมทั้งทฤษฎีและการค้นพบใหม่ๆ ในโลกวิชาการ ในระดับที่ข้ามพ้นอุดมการณ์ทางการเมืองทั้งมวล
เพราะไม่ว่าจะเป็นฝ่ายขวา ฝ่ายซ้าย อยู่ตรงกลาง หรือไม่เคยเลือกข้าง ความสุขและความทุกข์ของเราทุกคนที่เกี่ยวข้องกับเงิน ล้วนมีที่มาที่ไปไม่ต่างกันมากนัก
สฤณี อาชวานันทกุล